عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )
452
منازل السائرين ( فارسى )
العيان ، و يطوى خسّه التكاليف فى عين الازل . درجهء سوم : صفاى اتصالى است ؛ يعنى حظّ عبوديت در حق ربوبيّت مندرج مىشود و نهايات خبر در بدايات عيان غرق مىشود و احكام تكليفى در عين ازل الهى منطوى مىگردد . مراد از اندراج حظّ عبوديت در حق ربوبيّت آن است كه سالك در اين درجه درمىيابد كه حق از حقوق ربوبيّت است و اين خداى متعال است كه به افعال و صفات و اسماء بر عبد خويش غلبه دارد و احاطهء حق تعالى به صفت الظاهر و الباطن و الآخر و الاول بر عبد احاطهاى تام و تمام است . لذا ، هرچه از عبد صادر مىشود ، منشأ آن ربّ است . همچنين ، مقصود از « يغرق النهايات الخبر فى بدايات ا لعيان » آن است كه آنجا به خبر علمى و شرعى شنيده است ، در اين درجه به عيان مىبيند ، چرا كه در اينجا عبد بالعيان است نه به خبر و اينكه « خسّه » تكاليف در عين ازل منطوى مىشود ، مراد آن است كه سالك تكليف شرعى را به چشم خلقى مشاهده مىكرده است ، اما در اين درجه وقتى خدا سمع و بصر او مىشود ، به چشم حقيقت ، تكاليف را مىبيند ، اينجا ، انطواى تكليف در عين ازل است كه اوّلى براى او نيست .